Pedagogika i jej rodzaje

Pedagogika to nauka praktyczna (wywodzi się z praktyki), jak i teoretyczna (bo teoria pomaga rozwiązywać konkretne problemy praktyczne).

Pedagogika – od greckiego paidagogos – niewolnik prowadzący chłopców za rękę do szkoły.

Początkowo nauka o wychowaniu i nauczaniu dzieci. Termin oznacza jednocześnie naukę o wychowaniu i kształceniu jednostki ludzkiej przez cały okres jej życiowej aktywności, w zależności od tego jaką jednostką wyodrębnioną jest subdyscyplina.
Działy współczesnej pedagogiki:

Pedagogika społeczna:

Jest nauką, która zajmuje się środowiskowymi uwarunkowaniami, procesami i wpływem człowieka na zmianę i przeobrażanie tych procesów. Zakłada, że człowiek jest istotą aktywną zmieniającą swoje środowisko. Subdyscyplina ta wyrosła z socjologii wychowania. Stworzona pod koniec lat 30 ubiegłego wieku. przez Helenę Radlińską. Współczesny zakres badań: badanie człowieka we wszystkich fazach jego życia , bada wpływ instytucji, środowiska socjalizacyjnego i wychowawczego , czyli inaczej rodziny, szkoły, instytucji edukacyjnych , domu kultury a także wpływ np. środków masowego przekazu (mass media). Występują trzy nurty: praca socjalna, praca kulturalna, opieka i wychowanie.
Pedagogika opiekuńcza: Zajmuje się opieką i wychowaniem osób, które nie są z stanie samodzielnie zaspokoić swych potrzeb. Wyrosła z pedagogiki i medycyny
Pedagogika kultury: Jest subdyscypliną, która zajmuje się wpływem wartości i norm kulturowych na zachowanie jednostki ludzkiej. Zajmuje się analizą treści przekazu oraz jego wpływu na osobowość ludzką. Wyrosła z filozofii Hegla, pedagogiki, socjologii kultury , antropologii kultury.
Pedagogika wczesnoszkolna: Jest subdyscypliną zajmującą się procesem uczenia się oraz nauczania dzieci w klasach tzw. zerowych i w klasach I-III. Zadania są następujące: opracowanie ogólnych teorii oraz planów pracy dydaktycznej, opracowanie koncepcji programowych , analiza treści szkolnych. Wyrosła z dydaktyki, psychologii rozwojowej.
Pedagogika specjalna: Zajmuje się zagadnieniami związanymi z opieką, wychowaniem oraz kształceniem osób wykazujących pewnego rodzaju niepełnosprawność. Dzieli się na: oligofrenopedagogikę zajmującą się osobami niepełnosprawnymi umysłowo; tyflopedagogika – zajmuje się nauczaniem oraz wychowaniem jednostek niewidomych; surdopedagogika – zajmuje się nauczaniem i wychowaniem jednostek z wadami słuchu oraz zaburzeniami mowy wynikającymi z wad słuchu; pedagogika przewlekle chorych i kalekich; resocjalizacja.

Pedagogika resocjalizacyjna: Zajmuje się opieką, wychowaniem, kształceniem jednostek o tak zwanej zaburzonej socjalizacji, tj. wykazujących objawy niedostosowania społecznego. Składa się z: aksjologii wychowania resocjalizującego (ukazują sens resocjalizacji na bazie wartości i celów ogólnospołecznych), teorii wychowania resocjalizacyjnego (formułuje twierdzenia o zależnościach zachodzących pomiędzy faktami wychowawczymi, metodyki oddziaływań (resocjalizacja obejmuje wiedzę i umiejętności dotyczące bezpośredniej pracy z podopiecznym).
Pedeutologia: Zajmuje się analizą zagadnień związanych z zawodem nauczyciela , doborem kandydatów do zawodu nauczyciela , zagadnieniami kształcenia i samokształcenia nauczycieli i przemianami zachodzącymi w relacji nauczyciel – uczeń. Badania prowadzi się nad osobowością nauczyciela, poziomem oraz zakresem jego wykształcenia, warunkami i efektywnością jego pracy.
Andragogika: Jest to dyscyplina zajmująca się badaniem warunków edukacji i samokształcenia osób dorosłych (od 21 roku życia) normy UNESCO. Działy andragogiki: andragogika ogólna – zajmuje się kierunkami i doktrynami pedagogicznymi w zakresie kształcenia dorosłych. teoria wychowania dorosłych, teoria nauczania dorosłych, teoria porównawcza – porównuje historię systemu edukacji dorosłych
Gerontologia: Dyscyplina pedagogiczna zajmująca się badaniem możliwości oraz uwarunkowań edukacji, uwarunkowań pomocy tudzież organizacji czasu wolnego osobie starszej (osoba po 65 rż.) Działy: gerontologia ogólna, teoria wychowania starszych teoria nauczania starszych, teoria porównawcza
Pedagogika promocji zdrowia: Wyrosła z dyscyplin: społecznej, specjalnej oraz kulturowej. Zajmuje się zagadnieniami profilaktyki , terapii konstruktywnej i czasu wolnego, dialektyki.